Otomatik Şanzıman Türleri

DCT (çift kavramalı) şanzımanı uzun ömürlü yapmak mümkün — ama klasik otomatik gibi kullanırsan erken öldürürsün. Net, teknik ve işe yarar şekilde anlatıyorum:

(özellikle Kia/Hyundai 7DCT – kuru kavrama için geçerli)

🔧 DCT’NİN GERÇEK DOĞASI (bunu bilmeden olmaz)

• DCT = iki manuel şanzımanın robotlu hali

• Tork konvertörü yok

• Kavrama var → kaydırırsan aşınır

• En büyük düşmanı:
  yarım gaz + sıkışık trafik + rampada bekleme

🥇 1️⃣ RAMPADA ASLA GAZLA TUTMA

❌ En ölümcül hata

Yanlış:

• Rampada D’de gaz verip aracı tutmak

Doğru:

• Auto Hold / el freni

• Gaza sadece hareket anında bas

Gazla tutmak = kavramayı yakmak

🥈 2️⃣ DUR-KALK TRAFİKTE “SÜRÜNME”

DCT sürünmeyi sevmez.

Yanlış:

• Freni bırak → araba sürünsün → tekrar fren

Doğru:

• Frenle dur

• Ön boşalınca net gaz → net hareket

Kural:

Ya dur → ya git

Arası yok

🥉 3️⃣ PARK MANEVRALARINDA SABIR

Dar alanda ileri–geri manevra kavrama katilidir.

Yap:

• Kısa hamleler

• Fren + gaz aynı anda ASLA

• Uzun manevrada N → bekle → tekrar D

🟡 4️⃣ SOĞUKTA HIRPALAMA

İlk 5–10 dakika:

• Sert kalkış yok

• Kickdown yok

• Sport modu yok

Kavrama + mekatronik yağ sıcaklığına gelmeden zorlanmaz

🟢 5️⃣ SPORT MODU DOĞRU KULLAN

Sport = yüksek devir = daha fazla ısı

Doğru kullanım:

• Sollama

• Yokuş çıkış

• Kısa süreli

Yanlış:

• Şehir içi sürekli Sport

🧪 6️⃣ YAZILIM & ADAPTASYON ÇOK KRİTİK

DCT’lerde:

• Kavrama adaptasyon değerleri var

• Zamanla kaçırır

Yap:

• Yetkili/uzman serviste
  DCT clutch adaptation reset
  (özellikle titreme varsa)

🛢️ 7️⃣ “YAĞI ÖMÜRLÜK” YALANI

Özellikle ıslak DCT için:

• 60.000 – 80.000 km → yağ değişimi

• Mekatronik sağlığı için şart

Kuru DCT:

• Yağ yok ama yazılım & kullanım her şey

🚦 8️⃣ KIRMIZI IŞIKTA N YAPAYIM MI?

Kısa duruş:

• D’de kal (fren basılı)

Uzun duruş:

• N + el freni

Ama:

❌ D → N → D sürekli yapma

→ mekatronik yıpranır

❗ EN BÜYÜK 5 HATA (özet)

1. Rampada gazla tutmak

2. Sürünerek gitmek

3. Parkta gaz–fren birlikte

4. Soğukken zorlamak

5. “Otomatik bu” deyip bilinçsiz kullanmak

🎯 DOĞRU KULLANIM ÖZETİ

DCT’yi manuel gibi düşün, ama debriyaja sen basmıyorsun.

Buna uyarsan:

• 200.000 km+ rahat görür

• Kavrama & mekatronik masrafı yaşamazsın

🚗 ŞANZIMAN TÜRLERİ KARŞILAŞTIRMA TABLOSU

Şanzıman Tipi	Çalışma Prensibi	Artıları	Eksileri	Ortalama Ömür*
Manuel (MT)	Mekanik dişli + manuel debriyaj	En sağlam, ucuz bakım, sürücü kontrolü	Konfor düşük, şehir içi yorucu	300.000–500.000 km
Tork Konvertörlü Otomatik (AT)	Hidrolik tork konvertörü	Çok konforlu, dayanıklı, sürünmede sorun yok	Yakıt tüketimi ↑, geçişler yumuşak ama yavaş	350.000–600.000 km
CVT	Kayış + kasnak (sonsuz oran)	Çok konforlu, düşük tüketim	Gaz tepkisi zayıf, yüksek torka hassas	180.000–300.000 km
DCT Kuru Kavrama	Çift kavrama (manuel temelli)	Hızlı vites, düşük tüketim	Trafik ve rampada kavrama aşınır	150.000–250.000 km
DCT Islak Kavrama	Yağlı çift kavrama	Hızlı + daha dayanıklı	Bakım pahalı, yağ şart	250.000–350.000 km
Robotize Manuel (AMT)	Manuel + robot debriyaj	Ucuz otomatik alternatifi	Sarsıntılı, yavaş geçiş	200.000–300.000 km
DSG (VAG)	DCT (kuru / ıslak versiyonlar)	Spor, hızlı, verimli	Yanlış kullanımda masraflı	Tipine göre değişir
EAT8 / ZF8	Modern tork konvertörlü	Çok dayanıklı + hızlı	Bakım maliyeti	400.000 km+
Tiptronic	AT + manuel müdahale	Güvenilir, sürüş keyfi	Sportiflik sınırlı	350.000 km+

*Ömür = doğru kullanım + zamanında bakım varsayımıyla

🔥 EN DAYANIKLI → EN NAZİK SIRALAMA

🥇 EN SAĞLAM

1. Tork konvertörlü (ZF, Aisin, EAT8)

2. Manuel

3. Islak DCT

⚠️ ORTA SEVİYE

4. CVT (doğru markada)

5. Robotize manuel

☠️ NAZİK

6. Kuru DCT

7. Eski nesil CVT

🧠 HANGİ ŞANZIMAN KİME UYGUN?

🚦 Şehir içi + trafik:

✅ Tork konvertörlü AT

⚠️ CVT (markaya bağlı)

❌ Kuru DCT

🏎️ Performans & hız:

✅ Islak DCT

✅ DSG (bakımlıysa)

🧑‍🔧 Uzun ömür / az masraf:

✅ Manuel

✅ Tork konvertörlü

⛽ Yakıt ekonomisi:

✅ DCT

✅ CVT

❗ GERÇEKLER (net konuşalım)

• “Ömürlük yağ” diye bir şey yok

• DCT otomatik değildir → manuel mantığı ister

• CVT yüksek tork sevmez

• ZF / Aisin / EAT8 = otomatik şanzıman kralları

🎯 NET TAVSİYE

Uzun yıllar binmek istiyorsan → Tork konvertörlü AT 

Performans seviyorsan → Islak DCT 

Masraf sevmiyorsan → Manuel  

Aşağıda şanzıman türü → hangi markalarda / hangi modellerde kullanılıyor şeklinde net, pratik ve güncel bir tablo + açıklama verdim.

(Bunu araç alırken “şanzıman bilerek” bakman için hazırladım.)

🚗 ŞANZIMAN TÜRLERİ ve KULLANILDIĞI ARAÇLAR

🥇 TORK KONVERTÖRLÜ OTOMATİK (EN DAYANIKLI)

🔧 Aisin / ZF / EAT Serisi

Bulunduğu markalar & modeller:

Marka	Model	Şanzıman
Toyota	Corolla, Camry, RAV4	Aisin AT
Honda	Civic, CR-V	AT
Mazda	3, 6, CX-5	Skyactiv-AT
BMW	3-5 Serisi	ZF8
Mercedes	C / E / S	9G-Tronic
Peugeot	3008, 5008	EAT8 (Aisin)
Citroën	C5 Aircross	EAT8
Volvo	XC60, XC90	Aisin AT
Ford (ABD)	Mustang	AT

✅ Trafik dostu

✅ Uzun ömür

❌ Biraz daha fazla yakıt

---

🥈 ISLAK DCT (PERFORMANS + DAYANIKLILIK)

🔧 Yağlı çift kavrama

Marka	Model	Şanzıman
VW / Audi	2.0 TDI / GTI	DSG (Islak)
BMW	M serileri	DCT
Mercedes	AMG modeller	Speedshift DCT
Hyundai	i30 N	8DCT Islak
Porsche	911, Panamera	PDK

✅ Çok hızlı vites

✅ Spor sürüş

❌ Bakım pahalı

---

🟡 KURU DCT (NAZİK – DİKKATLİ KULLAN)

Marka	Model	Şanzıman
VW	1.0–1.5 TSI	DSG (DQ200)
Audi	A3 1.4–1.5	S-Tronic
Skoda	Octavia 1.5	DSG
Seat	Leon	DSG
Hyundai	i20, i30	7DCT
Kia	Ceed, Sportage	7DCT
Renault	Clio, Megane	EDC
Ford	Focus	Powershift (kuru)

⚠️ Trafik + rampa = risk

⚠️ Kullanım çok önemli

❌ Yanlış kullanımda masraflı

---

🟢 CVT (KONFOR ODAKLI)

Marka	Model	Şanzıman
Toyota	Corolla, CH-R	CVT
Honda	Jazz, Civic	CVT
Nissan	Qashqai, X-Trail	X-Tronic CVT
Subaru	XV, Forester	Lineartronic
Mitsubishi	ASX	CVT

✅ Akıcı sürüş

✅ Düşük tüketim

❌ Yüksek tork sevmez

---

🔵 ROBOTİZE MANUEL (AMT)

Marka	Model	Şanzıman
Fiat	Egea	Dualogic
Renault	Symbol	Easy-R
Toyota	Yaris (eski)	MMT
Dacia	Sandero	Easy-R

✅ Ucuz otomatik

❌ Sarsıntılı

❌ Yavaş

---

⚙️ MANUEL (KLASİK)

Marka	Model
Hemen hemen tüm markalar	Tüm manuel versiyonlar

✅ En ucuz

✅ En uzun ömür

❌ Konfor düşük

---

🧠 HIZLI SEÇİM REHBERİ

• Uzun ömür + huzur:
  👉 Toyota / Honda / Mazda / BMW (ZF) / Peugeot (EAT8)

• Sportif sürüş:
  👉 Porsche PDK / AMG DCT / BMW DCT

• Ekonomik ama dikkatli:
  👉 Hyundai–Kia 7DCT / VW DSG kuru

• Trafikte konfor:
  👉 CVT veya tork konvertörlü AT

---

🎯 SENİN PROFİLİNE NET TAVSİYE

(Önceki DCT sorularına bakarak söylüyorum)

Şehir içi + uzun süre binilecek araç → Tork konvertörlü otomatik

Performans seviyorsan → Islak DCT 

“Kavrama & mekatronik masrafı yaşamazsın” sözü tam doğru değil, ama doğru kullanımda çok geç yaşanır.

DCT (Çift Kavrama) Şanzıman – Olası Masraflar (Türkiye şartları)

1️⃣ Kavrama (Debriyaj Seti)

DCT’nin en pahalı ve en çok konuşulan parçası.

Ömür:

• Kötü kullanım: 60–80 bin km

• Ortalama kullanım: 100–140 bin km

• İyi kullanım: 150–180 bin km (hatta daha fazla)

Masraf (2026 TR piyasası yaklaşık):

• Kuru tip DCT (Hyundai–Kia, VW DQ200):
  💸 40.000 – 70.000 TL

• Islak tip DCT (DQ381, Powershift 6DCT450 vb.):
  💸 60.000 – 100.000 TL

Islak tip → daha dayanıklı ama daha pahalı

---

2️⃣ Mekatronik Ünitesi

Beyin + hidrolik + solenoidler (kalp-beyin kombosu)

Ne zaman bozulur?

• Aşırı ısı

• Voltaj dalgalanması

• Uzun süre yarım kavrama

• Yazılım + sensör problemleri

Masraf:

• Onarım (solenoid, kart vs.):
  💸 20.000 – 40.000 TL

• Komple değişim (orijinal):
  💸 60.000 – 120.000 TL

Mekatronik her DCT’de bozulacak diye bir kaide yok, ama bozulursa can yakar.

---

3️⃣ Yazılım / Adaptasyon

Bazen sorun mekanik değil, ayar kaynaklıdır.

• Adaptasyon / kalibrasyon:
  💸 2.000 – 5.000 TL

• Yazılım güncellemesi:
  💸 1.000 – 3.000 TL

👉 Çoğu “şanzıman gitti” denilen araç burada kurtulur.

---

⚠️ DCT’yi En Çabuk Öldüren 6 Hata

Bunları yaparsan masraf kaçınılmaz:

1. 🛑 Yokuşta gazla tutmak

2. 🚦 Trafikte D’de beklemek (N yapmamak)

3. 🐌 Sürekli sürünerek ilerlemek

4. 🚙 Park manevralarında gazla oynamak

5. 🔥 Aracı stop etmeden hemen yük bindirmek

6. ⚡ Zayıf akü / voltaj dalgalanması

---

✅ Doğru Kullanırsan Gerçek

• 120–150 bin km büyük masraf görmeyen çok DCT var

• Uzun yolda → eşi benzeri yok

• Şehir içi sıkışık trafikte → riskli

---

🎯 Kısa Karar Özeti

Senaryo	DCT
Uzun yol, sakin sürüş	⭐⭐⭐⭐⭐
Performans & hızlı vites	⭐⭐⭐⭐⭐
İstanbul trafiği, yokuş	⚠️
“Masraf istemiyorum” kafası	❌

🚗 Kia Sportage 2022 – DCT Uzun Ömür Planı

🔹 0 – 20.000 km | Alıştırma & Koruma Dönemi

Amaç: Kavramayı düzgün “oturtmak”

✅ Yap:

• Soğukken agresif kalkış yapma

• Park manevralarında gazla sürünme yok

• Trafikte 10–15 sn üzeri duruşta N

❌ Yapma:

• Yokuşta gazla tutma

• Sürünerek ilerleme (DCT’nin düşmanı)

🛠 Servis:

• Şanzımanla ilgili bir şey yaptırma, sadece kontrol

---

🔹 20.000 – 40.000 km | Stabil Kullanım

Amaç: Isı & adaptasyon kontrolü

✅ Yap:

• Akü voltajını ölçtür (çok kritik)

• Start-Stop varsa: şehir içinde kapatabilirsin

🛠 Servis:

• Şanzıman hata kodu taraması

• Adaptasyon değerleri kontrol (ayar gerekmez)

💸 Masraf: 0 – 1.000 TL

---

🔹 40.000 – 60.000 km | ⚠️ Kritik Eşik

Amaç: Kavrama ısınmasını önlemek

🛠 ŞİDDETLE ÖNERİLİR:

• DCT adaptasyon / kalibrasyon

• Yazılım güncellemesi (varsa)

💸 Masraf:

• Adaptasyon + yazılım: 2.000 – 5.000 TL

📌 Bu işlem yapılırsa:

80–100 bin km’de çıkacak masrafı erteletirsin

---

🔹 60.000 – 80.000 km | İlk Risk Bölgesi

Burada araç sahibine göre kader ayrılır

🛠 Kontroller:

• Kavrama kaçırma / titreme var mı?

• D-R geçişleri sert mi?

• Yokuşta koku / silkeleme?

✅ Hâlâ iyiyse:

• DEVAM ET, masraf yok

⚠️ Belirti varsa:

• Tekrar adaptasyon

• Erken müdahale = büyük masraf önleme

💸 Masraf:

• 2.000 – 5.000 TL
  (Değişim yoksa şanslısın)

---

🔹 80.000 – 100.000 km | ⚠️⚠️ Kavrama Karar Dönemi

Yanlış kullanım varsa burada patlar

Senaryo A – Doğru Kullanım:

✅ Hafif vuruntu yok

✅ Kaydırma yok

➡️ Hiçbir şey yapma, bin devam et

Senaryo B – Şehir içi ağırlıklı:

❌ Titreme

❌ Rampada kaçırma

➡️ Kavrama değişimi yaklaşır

💸 Olası masraf:

• Kavrama + işçilik: 40.000 – 60.000 TL

---

🔹 100.000 – 130.000 km | 🧠 Mekatronik Kontrol Zamanı

🛠 Yap:

• Detaylı arıza taraması

• Solenoid basınç değerleri

• Vites geçiş süreleri

⚠️ Belirti varsa:

• Mekatronik onarımı (erken)

💸 Masraf:

• Onarım: 20.000 – 40.000 TL

• Değişim (nadiren): 60.000+ TL

---

🔹 130.000 – 160.000 km | 🏁 Uzun Ömürlü Araç Seviyesi

Bu km’ye geldiyse:

👉 Şanzıman seni sevmiştir

Genelde bu aralıkta:

• Kavrama kesin değişir

• Mekatronik hâlâ sağlam olur

---

📊 Özet – “Benim Başım Ne Zaman Ağrır?”

Kullanım Tipi	Büyük Masraf
Uzun yol ağırlıklı	130–160k km
Karışık kullanım	100–130k km
İstanbul trafiği	70–100k km
Yanlış kullanım	50–70k km 😬

---

🧠 Altın Kurallar (Bunu Yap, DCT Yaşar)

✔️ Yokuşta fren + auto-hold, gazla tutma

✔️ Trafikte N

✔️ Park ederken gaz verme

✔️ Aküyü güçlü tut (12.6V altı = risk)

✔️ Isındığını hissedersen → mola

Aşağıda 3’ü 1 arada, net–dürüst–saha tecrübeli bir rehber var. Kitap bilgisi değil, 150 bin km’yi gerçekten görenlerin reçetesi.

---

1️⃣ Sportage 2022 DCT

“150.000 km Sorunsuz Kullanma Sürüş Rehberi”

🚦 Trafikte Altın Kurallar

• ⛔ Dur 10 sn’yi geçtiyse → N

• 🐌 Sürünme yok → ilerle ya da tamamen dur

• 🧗‍♂️ Yokuşta Auto Hold + Fren (gazla tutmak = kavrama yakmak)

• 🚗 Park manevrasında gaz verme, rölantiyle ilerle

🔥 Isı Yönetimi (DCT’nin can damarı)

• Yoğun trafikten sonra hemen stop etme → 30–60 sn rölanti

• Yanık koku / titreme hissedersen → aracı zorlamayı bırak

• Uzun yokuş + düşük hız = mola

⚡ Elektrik & Akü

• Akü zayıfsa DCT saçmalar

• 12.6 V altı → risk

• 3–4 yılda akü değişimi = mekatronik sigortası

🛠 Periyodik Akıllı Hamleler

Km	Yapılacak
40–60k	Adaptasyon + yazılım
80–100k	Tekrar adaptasyon
100k+	Mekatronik check

👉 Bu disiplinle 150k km’de kavrama hâlâ giden Sportage çok.

---

2️⃣ Sportage İçin

DCT mi – CVT mi – Tork Konvertör mü? (NET KARAR TABLOSU)

Kriter	DCT	CVT	Tork Konvertör
Performans	⭐⭐⭐⭐⭐	⭐⭐	⭐⭐⭐
Yakıt	⭐⭐⭐⭐	⭐⭐⭐⭐	⭐⭐
Şehir içi trafik	⚠️	⭐⭐⭐⭐	⭐⭐⭐⭐⭐
Uzun yol	⭐⭐⭐⭐⭐	⭐⭐⭐	⭐⭐⭐⭐
Dayanıklılık	⭐⭐⭐	⭐⭐⭐	⭐⭐⭐⭐⭐
Masraf riski	⚠️⚠️	⚠️	⭐
Sürüş keyfi	⭐⭐⭐⭐⭐	⭐⭐	⭐⭐⭐

🎯 Hangisi Sana Uygun?

• “Uzun yol + performans + keyif” → DCT

• “Sakin sürerim, trafik çok” → CVT

• “Masraf görmek istemem” → Tork Konvertör

📌 Gerçek:

DCT en keyifli, tork konvertör en kafası rahat şanzımandır.

---

3️⃣

“Satmadan Önce Hangi Km’de Elden Çıkarılır?” STRATEJİSİ

🧠 Altın Mantık

Araba en pahalı masrafı yapmadan önce satılır.

🔥 Sportage DCT İçin Tatlı Noktalar

Km	Durum	Strateji
60–80k	Tertemiz	🚀 En iyi satış
90–110k	Risk başlar	⚠️ Sat veya pazarlık
120–130k	Kavrama yaklaşıyor	❌ Satmadan zor
130k+	Masraf kapıda	🔧 Yap → sonra sat

💰 En Kârlı Senaryo

• 70–90k km’de sat

• “Şanzıman sorunsuz, adaptasyonları yapılmış” de

• Alıcı güveni + fiyat avantajı

❌ En Kötü Senaryo

• “Biraz titreme var ama normal” diyerek satmaya çalışmak
  → Alıcı expertizde yakalar → fiyat kırılır

🏁 SON SÖZ (Net Konuşuyorum)

• Sportage DCT kötü şanzıman değil

• Ama şehir içi hatayı affetmez

• Doğru sürersen → 150k km

• Yanlış sürersen → 70k km’de ağlatır