Lady Macbeth Teorisi
“Lady Macbeth Teorisi” psikoloji ve davranış bilimlerinde kullanılan ilginç bir kavramdır. Adını Macbeth eserindeki Lady Macbeth karakterinden alır. Temel fikir İnsanlar: suçluluk, ahlaki kirlenme, utanç, vicdan baskısı hissettiklerinde fiziksel olarak “temizlenme” ihtiyacı duyabilirler. Yani zihinsel suçluluk bazen fiziksel temizlik isteğine dönüşür. Macbeth bağlantısı Oyunda Lady Macbeth, işlenen cinayetlerden sonra ellerindeki “kanı temizlemeye” takıntılı hale gelir. Ünlü sahne: “Out, damned spot!” Yani: “Çık o leke!” Buradaki leke aslında fiziksel değil, psikolojik suçluluktur. Psikolojide ne anlatır? Araştırmalarda görülüyor ki: yalan söyleyen, etik dışı davranan, suçluluk hisseden kişiler daha fazla: el yıkama, duş alma, temizlik yapma eğilimi gösterebiliyor. Buna bazen: “moral cleansing” “moral purity effect” de denir. Deney örneği Bir deneyde: bazı insanlara etik dışı bir anı yazdırılıyor, sonra ürün seçmeleri isten...