Kayıtlar

Yazgı paradoksu (fate paradox) Nedir?

Resim
Yazgı paradoksu (fate paradox) , en basit haliyle geleceği değiştirmeye çalışırken aslında o geleceğin gerçekleşmesine neden olma çelişkisidir.   Başka bir ifadeyle, kaderden kaçmaya yönelik eylemler kaderin kendisini oluşturur. Basit bir örnek Bir kahine gidiyorsunuz ve size: "Yarın kırmızı bir araba yüzünden yaralanacaksın." Bunu duyunca evden çıkmamaya karar veriyorsunuz. Ancak ertesi gün evinizin önündeki kırmızı bir araba kontrolden çıkıp duvara çarpıyor ve parçaları size isabet ediyor. Yani kaçmaya çalışmanız sonucu değiştirmemiş, hatta olayın gerçekleşme biçiminin bir parçası olmuştur. En bilinen örnek: Oidipus Oedipus Rex eserinde bir kehanete göre Oidipus babasını öldürüp annesiyle evlenecektir.  Hem ailesi hem de Oidipus bu kaderden kaçmaya çalışır.  Ancak yaptıkları seçimler zinciri sonunda kehanet tam olarak gerçekleşir.  Bu eser, yazgı paradoksunun klasik örneklerinden biridir. Zaman yolculuğuyla ilişkisi Yazgı paradoksu özellikle zaman yolculuğu hikâye...

Uçaklar Nasıl Uçar?

Resim
Bernoulli Prensibi ve Kaldırma Kuvvetinin Bilimsel Hikâyesi Uçaklar nasıl uçar? Bernoulli Prensibi, kaldırma kuvveti, Newton yasaları ve aerodinamiğin uçakların havada kalmasını nasıl sağladığını keşfedin. Uçaklar Nasıl Uçar? Bernoulli Prensibi ve Kaldırma Kuvvetinin Bilimsel Açıklaması Her gün gökyüzünde tonlarca ağırlığa sahip dev yolcu uçaklarını görürüz.  İlk bakışta bu durum imkânsız gibi görünür.  Çelikten yapılmış, yüzlerce yolcu taşıyan bir makine nasıl olur da havada kalabilir?  Bu sorunun cevabı yalnızca motor gücünde değil; aerodinamik, fizik ve özellikle Bernoulli Prensibi adı verilen temel bir bilimsel ilkeye dayanır. Bernoulli Prensibi Nedir? 18.yüzyılda İsviçreli matematikçi ve fizikçi Daniel Bernoulli tarafından geliştirilen Bernoulli Prensibi, akışkanlar mekaniğinin en önemli kurallarından biridir. Bu prensibe göre: Bir akışkanın (hava veya sıvı) hızı arttıkça, uyguladığı basınç azalır. Günlük hayatta bunun birçok örneğini görmek mümkündür.  Dar bir ...

Hollanda Neden Turuncu ile Anılıyor?

Resim
Bir Hanedanın Renginden Ulusal Kimliğe Uzanan Hikâye  /hollandanin-turuncu-renginin-hikayesi Hollanda neden turuncu renkle anılıyor? Orange Hanedanı, Orange Prensi William ve Oranje kültürünün tarihini keşfedin. Bugün Hollanda denince akla gelen ilk renklerden biri turuncudur.  Futbol milli takımının turuncu formaları, taraftarların turuncu kıyafetleri ve ülke çapındaki kutlamalarda görülen turuncu denizi, ilk bakışta ülkenin bayrağıyla çelişir. Çünkü Hollanda bayrağında turuncu değil; kırmızı, beyaz ve mavi bulunur. Peki o halde bu turuncu sevdanın sırrı nedir? Hikâye 16. yüzyılda başlıyor Avrupa'nın siyasi çalkantılarla dolu olduğu bir dönemde, bugünkü Hollanda toprakları İspanyol Habsburg yönetimi altındaydı.  Halk ağır vergilerden ve dini baskılardan bunalmıştı.  Tam bu sırada tarih sahnesine genç bir soylu çıktı: William the Silent. William'ın tam unvanı Orange Prensi idi.  Buradaki “Orange”, bir renkten değil, günümüzde Fransa'nın güneyinde bulunan küçük...

Ons altın neden düştü?

  Ons altın neden düştü? Kâr realizasyonu Ons altın son 2 yılda çok sert yükseldi. Büyük fonlar ve merkez bankaları ciddi kâr yazdı. Zirve seviyelerde satış gelmesi normal. ABD faiz beklentileri Altın faiz ödemez. Piyasa "Fed faiz indirmeyecek veya geç indirecek" düşünürse tahvil cazip hale gelir. Bu da altına satış getirir. Doların güçlenmesi Altın dolar ile fiyatlanır. Dolar güçlenince altın genelde baskı yer. Jeopolitik risklerin azalması Savaş korkusu azalınca güvenli liman talebi düşebilir. Ama dikkat: Türkiye'de altın = sadece ons değil Gram altın hesabında: Gram Altın ≈ Ons Altın × Dolar/TL Eğer: Ons %10 düşerse Dolar/TL %15 yükselirse Türkiye'de gram altın yine yükselebilir. Bu yüzden Türk yatırımcısı için sadece onsu izlemek hata. Kısa vadede: ❌ "Yarın zengin olayım" diye almam. Uzun vadede (3-5 yıl): ✅ Portföyün %10-30'u altın olabilir. Çünkü: Türkiye'de enflasyon yüksek. TL uzun vade...

Türkiye'de elektrikli araç alınır mı?

Resim
Türkiye’de elektrikli araç tutar. Hatta başladı bile. 2025’te tam elektrikli otomobil satışları yaklaşık 190 bin adede çıktı ve binek pazarda yaklaşık %17 paya ulaştı. Şarj tarafında da 2026 Nisan civarı 427 bin elektrikli araç ve 43 bin şarj soketi seviyeleri görülüyor. Bence tutmasının ana mantığı şu: 1. Yakıt ekonomisi çok güçlü Bugün İstanbul’da benzin yaklaşık 63–65 TL/L , motorin 66–67 TL/L bandında. Ev elektriği ise kabaca 3,24–5,46 TL/kWh aralığında. Basit hesap: Benzinli araç: 7 L / 100 km × 64 TL = 448 TL / 100 km Elektrikli araç: 17 kWh / 100 km × 4 TL = 68 TL / 100 km Yani evden şarj eden adam için elektrikli araç yaklaşık 5–7 kat daha ucuz yürür. Bu tek başına büyük sebep. 2. Türkiye’de şehir içi kullanım çok fazla Elektrikli araç şehir içinde çok avantajlıdır. Çünkü: dur-kalk trafikte verimlidir, rejeneratif frenle enerji geri kazanır, motor rölantide yakıt yakmaz, kısa mesafede dizel/benzinli gibi soğuk motor tüketimi yaşamaz. İstanbul, Kocaeli, Burs...